Bieniasze - Krzywiec z Nowogródczyzny

        ( na podstawie relacji córki Grażyny Dymowskiej z d. Bieniasz – Krzywiec i syna Jerzego Bieniasz – Krzywiec )


Rodzina pochodzi z Nowogródczyzny.  Z przekazu ustnego wiadomo, że „za cara” rodzina  Państwa  Bieniasz – Krzywiec, zamieszkiwała w  wioskach: Rusiłówka i Krywonogi.

Rodzina Bieniasz - Krzywiec  przed I wojną światową 1914 r. Siedzący,  Tomasz Bieniasz – Krzywiec, stoi obok żona Anna z Borysewiczów. Siedząca starsza pani -  krewna.

W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego..., wydawanego w latach 1880 – 1902,  znajdują się następujące wiadomości:

„Rusiłówka, okolica szlachecka nad Izówką, dopływ lewej Izwy, pow. Nowogródzki w 1 okr. pol. niehniewickim, gm.i par.katolicka Wsielub, o 9 w. ku zachodowi  od Nowogródka, ma 10 osad; miejscowość dość leśna i grunta szczerkowo – gliniaste, urodzajne”.

„Krywonogi albo Krzywonogi wś, pow. Nowogródzki, gub. Mińskiej w gm. wsielubskiej nad rzeką Nalibówką z prawej strony, w miejscowości dogodnej w glebie urodzajnej położona. Ma osad 14.”


Za udział w Powstaniu Styczniowym 1863 r., kogoś z rodziny zesłano do Baku nad Morzem  Kaspijskim. Rodzina utraciła  należące do niej Krywonogi – Krzywonogi.  Właściciel pradziadek Ignacy Bieniasz – Krzywiec.  Od tego czasu  niektórzy  byli plenipotentami  w majątkach  właścicieli ziemskich na Nowogródczyźnie.

Pierwszy od prawej Józef Bieniasz – Krzywiec, brat Stanisława który w podczas przeprawy rzeki Niemen zginął w zwycięskiej   Bitwie Niemeńskiej podczas wojny polsko - bolszewickiej w 1920 roku.

W latach  1921 – 1939, rodzina zamieszkiwała  w  Nowogródku i w Brzozówce. Stanisław Bieniasz – Krzywiec urodził się  w 1910 r., jego ojcem był Tomasz, a ojcem Tomasza Ignacy.

Grupa pracowników  telekomunikacji z Nowogródka, stoi drugi z lewej strony Stanisław Bieniasz – Krzywiec,   pierwszy z  prawej  szwagier  Władysław Kuczyński.( en face ) Zdjęcie zrobiono ok. 1935 – 36 r. w m. Grabniki. Wg Słownika geograficznego: „Grabniki, fol. w pow. lidzkim, 4 okr. adm., od Lidy w. 39, od Wasiliszek w. 5, dm 2, mk 9 wyz. rzym.kat. ( 1866 ).

( w. – wiorsta, 1066 m., dm – dom, mk – mieszkaniec )

W niepodleglej Polsce  Stanisław Bieniasz – Krzywiec pracował w firmie telekomunikacyjnej  w Nowogródku. W latach  trzydziestych na terenie całego województwa nowogródzkiego zakładali  mieszkańcom telefony.

Na ulicy w Nowogródku - z lewej Stanisław Bieniasz Krzywiec z kolegą.

Wiadomość o tym fakcie przechowała także  Maria Chilicka z Naliboków, której Stanisław  opowiedział  po wojnie o instalowaniu telefonów w Nalibokach. 


Córka Grażyna wie, że instalował   też w wiosce Łancew  Ług k. Baranowicz skąd pochodzi wielu mieszkańców Gądkowa Wielkiego. 

Część rodziny Państwa Bieniasz – Krzywiec, pracowała  w hucie szkła w Brzozówce. Pracowały tam rodziny Szeptunów i Wrzalów oraz kuzyn ojca Stefanowicz i jego żona Albercia. Wujek Stefanowicz został w Brzozówce i tam zmarł.

Ojciec opowiadał o wizycie  Marszałka Józefa Piłsudskiego w Nowogródku, był Nim zafascynowany.

W czasie okupacji niemieckiej, w pobliżu miejsca zamieszkania rodziny w Nowogródku  znajdowało się  żydowskiego getto. 

Po zakończeniu II wojny światowej rodzina wyjechała z Nowogródczyzny na Ziemię Lubuską. Senior rodziny, Tomasz Bieniasz – Krzywiec zmarł i został na zawsze na swojej Ziemi Nowogródzkiej. 

Po osiedleniu się w Gądkowie Wielkim na Ziemi Lubuskiej Stanisław Bieniasz Krzywiec z bratem Romualdem dostosowali ewangelicki miejscowy kościół do obrządku katolickiego. Przeprowadzili w nim prace stolarskie.

W 1946 roku  był założycielem  urzędu pocztowego w m. Gądków Wielki gdzie przepracował  kilkadziesiąt lat. 

Dokument założycielski urzędu pocztowego w Gądkowie Wielkim w roku 1946.

Brat Ludwik z rodziną  szukał pracy w branży szklarskiej i pojechał do Szklarskiej Poręby, ostatecznie osiadł w Stanach k. Nowej Soli gdzie był stolarzem. Drugi brat ojca Romuald  też był stolarzem i mieszkał w Gądkowie Wielkim.

Potomkowie sióstr dziadka Tomasza to rodziny Wrzalów, Szeptunów i Kolend.

Siostra ojca Maria zamieszkała ostatecznie w Leśnej k. Lubania.

W rodzinie krąży do dziś wersja, że Krywonogowo któryś z Bieniaszów "przerżnął w karty" i gdzieś zniknął. Ojciec karał nas ostro za grę w cokolwiek na karty, czyli strzegł rodziny przed takimi rozrywkami.

Pracownik Telekomunikacji z Nowogródka i założyciel urzędu pocztowego w m. Gądków Wielki  gm. Torzym powiat Sulęcin (do 1975 roku Gmina Gądków Wielki powiat Słubice) zmarł w Gądkowie Wielkim 27 X 1996 r.


Dziękuję Pani Grażynie Dymowskiej z d. Bieniasz Krzywiec za rodzinne informacje i udostępnione zdjęcia.

  

Stanisław Karlik